Zorla Kaybedilenler Veritabanı

Ayhan Efeoğlu'nun Zorla Kaybedilmesi

Yıldız Teknik Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü 2. sınıf öğrencisi Ayhan Efeoğlu, 06.10.1992 günü okulunun önünde sivil polislerce yakalanarak gözaltına alındı. Daha sonra kendisinden haber alınamadı.

Oğullarının bulunması için ailesi tarafından başta İstanbul DGM Savcılığı olmak üzere TBMM Başkanlığı dahil birçok resmi ve sivil kurumlara yapılan sayısız şikayet ve başvurudan hiçbir sonuç alınamadı. 8 Ekim 1992 tarihli gazete haberine göre, ailesi GÜMKAD (Güney Marmara Kadın ve Aile Dayanışma Derneği) platformunda yetkili makamlara çağrıda bulunarak, gözaltı süresi bitmiş olduğu halde mahkemeye sevk edilmeyen ve kendisinden haber alınamadığı için hayatından endişe ettikleri oğullarının akıbeti hakkında bilgi istedi.

13 Kasım 1992 tarihli gazete haberine göre, Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi öğrencilerinin gözaltında kaybolduğunu ileri sürdükleri ve aralarında Ayhan Efeoğlu’nun da bulunduğu 7 arkadaşı için yaptığı açlık grevi ve düzenledikleri foruma katılan Osman Efeoğlu, yetkili makamlara yaptıkları başvuruların sonuçsuz kaldığını burada da dile getirdi. Ayhan’ın öğrencisi olduğu Yıldız Teknik Üniversitesi’nde, İstanbul Üniversitesi’nde, Sirkeci Büyük Postane’de ve İstanbul Adliyesi önünde olay hakkında hiçbir açıklama yapmayan devlet yetkilileri protesto edildi.

Nokta Dergisi’nin 20-26 Mart 1994 tarihli sayısında yer verdiği röportajda Osman Efeoğlu, Siyasi Şube tarafından gözaltına alınan Ayhan’ın Gayrettepe’de bir süre işkenceye tabi tutulduktan sonra kimse tarafından görülmediğini, bir yıl boyunca Meclis Başkanı Hüsamettin Cindoruk’tan İHD’ye kadar birçok makama başvurduğunu, ancak yetkili makamlara, savcılara, hakimlere, emniyet müdürlüklerine yapılan başvuruların sonuçsuz ya da cevapsız kaldığını anlattı. Aynı röportajda, görgü tanıklarına göre Ayhan’ı gözaltına alanlardan birinin Terörle Mücadele Bürosu’ndan Fikret Işıkkayalar isimli bir komiser olduğunu, diğer isimlerin de bilindiğini, buna rağmen emniyetin oğullarının kendilerinde olmadığını söylediğini belirtti. Ayrıca, işkence yapılanlar arasında Ayhan’ı görenler ve işkence yapıldığını söyleyenlerin de olduğunu, ancak resmi makamların bu iddiaları reddettiğini ekledi. Bunun yanında kendisinin de resmi makamlarca tehdit edildiğini, hakarete uğradığını, gazeteci kılığında evine girilmeye çalışıldığını da söyledi.

TİHV’in 1992 yılı Türkiye İnsan Hakları Raporu’na göre, aynı günler içinde İstanbul Gayrettepe’deki Siyasi Polis Merkezi’nde gözaltında tutulan H. A. ve A. T., sorguları sırasında kendilerine Ayhan Efeoğlu’nun fotoğraflarının gösterildiğini, onun da gözaltında olduğunun söylendiğini anlattı.

Açılan soruşturmada hiçbir ilerleme kaydedilmedi; 21.01.2008 tarihinde, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Memur Suçları Soruşturma Bürosu, isnat edilen suçu işkence ve kötü muamele kabul ederek 15 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğuna; dolayısıyla şüpheli olan İstanbul Emniyet Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü görevlileri hakkında kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verdi.

Ankara'daki faili meçhul cinayetler soruşturması kapsamında tutuklu bulunan eski özel harekat polislerinden Ayhan Çarkın’ın medyaya yansıyan, 1990’lı yıllarda görevi sırasında şahit ve dahil olduğu, içlerinde Ayhan Efeoğlu’nun da olduğu yasadışı infazlar ile ilgili beyanları üzerine İstanbul Barosu’na bağlı avukatlar tarafından 23.03.2011 tarihinde suç duyurusunda bulunuldu. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı (CMK 250. Maddesiyle Yetkili) tarafından 24.03.2011 tarihinde 2011/647 dosya numarası ile tekrar soruşturma başlatıldı.

26.03.2011 tarihinde, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı (CMK.nun 250. maddesiyle yetkili), şüpheli Ayhan Çarkın’ın ifadesine başvurdu. Sorgulama tutanağında yer alan olaylardan biri de Ayhan Efeoğlu’na ilişkindi. Buna göre, bir telsiz anonsu üzerine Siyasi Şube’ye giden Ayhan Çarkın, sorgu sırasında uğradığı işkence sonucu ölen bir kişinin koliye konmuş bedeni ile karşılaştı. Çarkın’ın ifadesine göre, o sırada Siyasi Şube’de bulunan kişiler, Fikret Işınkaralar, Ali Osman Akar, Baki Avcı, Hasan Erdoğan, Ahmet Sakarya, Şefik Kul, Ayhan Özkan ve Ali Çetkin idi. Bu kişilerden Ali Osman Akar ile Ahmet Sakarya, koli içindeki bedeni kamyonet ile İstanbul dışında bir yere götürüp gömdü. Ayhan Çarkın, ifadesinde, daha sonradan bu kişinin Ayhan Efeoğlu olduğunu konuşmalardan duyarak öğrendiğini, ancak sorgusunun kim tarafından yapıldığını bilmediğini belirtti.

Yeniden açılan soruşturmada çeşitli savcılıklar birden fazla kez görevsizlik ve yetkisizlik kararı verdi ancak Efeoğlu'nun akıbetine ilişkin bir bilgiye ulaşılamadığı gibi şüpheliler hakkında da bir işlem yapılmadı.

Ayhan Çarkın'ın Ayhan Efeoğlu'nun gömüldüğünü söylediği yerde yapılan kazıda herhangi bir bulguya ulaşılamadı. Aile ve insan hakları örgütleri, daha kapsamlı bir kazı yapılması için taleplerini bir yıl boyunca dile getirmelerine rağmen savcılığın harekete geçmemesi üzerine Tutuklu Hükümlü Aileleri Derneği (TAYAD) üyesi bir grup ile birlikte 1 Aralık 2012'de Çerkezköy'ün Kuşbahçe mevkisinde kendileri kazı yaptılar. Çerkezköy Kuşbahçe mevkindeki ormanlık alan, daha önce 3. Zırhlı Tugay Komutanlığı’na bağlı Destek Kıtaları Komutanlığı’na ait bir araziyken 2006 yılında askeri alan statüsünden çıkarılmış ve hazineye devredilmişti. Kazı yapılan alanda bulunan 4 kemik parçası, bir terlik, bir ayakkabı parçası ve bir hırka inceleme için savcılığa teslim edildi ve savcılık yeniden bir soruşturma başlattı.

Hukuki süreçte son durum:Soruşturmada zamanaşımı nedeniyle takipsizlik/kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildi
Anayasa Mahkemesi Başvurusu:Hayır
Hukuki süreç özeti

KAYNAKLAR:

İnsan hakları örgütlerinin basın açıklamaları ve/veya raporları
Savcılık işlemleri ve kararları

Politik Sorumlular

İsim Görev
Turgut Özal Cumhurbaşkanı
Süleyman Demirel Başbakan
İsmet Sezgin İçişleri Bakanı
Seyfi Oktay Adalet Bakanı
Doğan Güreş Genel Kurmay Başkanı
Eşref Bitlis Jandarma Genel Komutanı
Ünal Erkan OHAL Bölge Valisi
Yılmaz Ergün Emniyet Genel Müdürü

Kaybedilenler

Kaybedilen Kişi Tarih Şüpheliler Katilim derecesi Görev
Ayhan Efeoğlu 1992-10-06 Ali Çetkin (Polis, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Gayrettepe Siyasi Şube) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Polis
Ayhan Efeoğlu 1992-10-06 Ali Osman Akar (Polis, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Gayrettepe Siyasi Şube) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Polis
Ayhan Efeoğlu 1992-10-06 Ayhan Özkan Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Polis
Ayhan Efeoğlu 1992-10-06 Ahmet Sakarya (Polis, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Gayrettepe Siyasi Şube) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Polis
Ayhan Efeoğlu 1992-10-06 Ayhan Çarkın (Özel Harekat Polisi) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Polis
Ayhan Efeoğlu 1992-10-06 Erol Tekten (Polis, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Gayrettepe Siyasi Şube) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Polis
Ayhan Efeoğlu 1992-10-06 Fikret Işınkaralar (Polis, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Gayrettepe Siyasi Şube) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Polis
Ayhan Efeoğlu 1992-10-06 Hasan Erdoğan (Polis, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Gayrettepe Siyasi Şube) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Polis
Ayhan Efeoğlu 1992-10-06 Hüseyin Doğrul (Polis, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Gayrettepe Siyasi Şube) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Polis
Ayhan Efeoğlu 1992-10-06 Mehmet Baki Avcı (Polis, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Gayrettepe Siyasi Şube) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Polis
Ayhan Efeoğlu 1992-10-06 Selim Kostik (Polis, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Gayrettepe Siyasi Şube) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Polis
Ayhan Efeoğlu 1992-10-06 Şefik Kul (Polis, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Gayrettepe Siyasi Şube) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Polis
Ayhan Efeoğlu 1992-10-06 Şenol Aygün (Polis, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Gayrettepe Siyasi Şube) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Polis
Ayhan Efeoğlu 1992-10-06 Şevket Yılgın (Polis, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Gayrettepe Siyasi Şube) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Polis

© Zorla Kaybedilenler Veritabanı 2017. All Rights Reserved.
Website design by Eugene, Development supported by HURIDOCS