Zorla Kaybedilenler Veritabanı

Abdullah Efelti'nin Zorla Kaybedilmesi

Abdullah Efelti, karısı ve yedi çocuğuyla beraber Şırnak’ın Silopi ilçesine bağlı Bostancı köyü Güven mezrasında yaşıyor, çiftçilik yapıyor, genellikle de pamuk yetiştiriyordu. 1994 yılında Kamil Atak’ın belediye başkanı adayı olduğu seçimlerdeki diğer aday Salih Şık’ın arazisini pamuk ekmek için kiraladı. Cizre İlçe Jandarma Komutanı Cemal Temizöz ve dönemin belediye başkanı da olan korucu Kamil Atak bu araziyi ekmemesi için Abdullah Efelti’yi uyardı. Cemal Temizöz, Abdullah Efelti’yi araziyi ekmesi halinde “başına kötü şeyler” geleceğini söyleyerek tehdit etti. O da Temizöz’e yaptıkları anlaşma gereği parasını geri alamayacağını, bu yüzden araziyi ekmek zorunda olduğunu söyledi, ancak bu konuşmadan sonra korktuğu için iki ay boyunca evine gidemedi, Cizre’de bir tanıdığının evinde kaldı. Bu süre zarfında hem askeri üniformalı hem de sivil giyimli kişiler sık sık Efelti’nin evine giderek onu sordu. Daha sonra Abdullah Efelti, Mardin Alay Komutanının yanına gidip durumu anlattı. Komutan, Efelti’ye, araziyi ekmesine izin verdiğini ve evine dönmesini söyledi. Bunun üzerine Abdullah Efelti eve döndü ve tarlasını sürmeye başladı.

Bir sonraki gün Kavaközü Bölüğüne bağlı Üsteğmen Serdar Bingöl, Efelti’yi telefonla arayarak sonraki gün kendisini ziyarete geleceğini, bu nedenle evden ayrılmamasını söyledi. O sabah önce askerler köyün etrafını sardı, öğlene doğru da Efelti'nin evinin önüne biri plakasız iki Toros marka araç geldi. Araçlarda yaklaşık 10 kişi vardı. Bu kişiler, sivil giyimli, silahlı ve telsizliydiler. Abdullah Efelti'nin eşi Besna Efelti'ye kocasını emniyete götürüp ifadesini aldıktan sonra geri göndereceklerini söylediler ve Abdullah Efelti'yi de yanlarına alarak oradan ayrıldılar.

Abdullah Efelti’nin eve dönmemesi üzerine, oğlu ve karısı Kamil Atak’ın yanına giderek ondan yardım istedi. Ancak Kamil Atak olayla ilgili bilgisi olmadığını söyledi. Efelti ailesi Silopi Savcılığına giderek, Cemal Temizöz’e bağlı olduklarını düşündükleri şahısların, Abdullah Efelti’yi evden aldıklarını ve kendisinden bir daha haber alamadıklarını bildirerek suç duyurusunda bulundu. Ailenin ısrarlarına rağmen savcı Cemal Temizöz’ün adını tutanağa geçirmedi.

Abdullah Efelti’nin bedeni 13 Mayıs 1995 tarihinde Cizre Nusaybin karayolu üzerinde Varlık köyü yakınlarında bir arazide gömülü vaziyette çobanlar tarafından bulundu. Yapılan otopsiden Abdullah Efelti’nin başından ateşli silah ile vurulduğu saptandı. Abdullah Efelti’nin bedeni Cizre Belediyesi tarafından kimsesizler mezarlığına gömüldü. Efelti ailesi, bir beden bulunduğu haberini alınca savcılığa gitti. Burada savcı gömülmeden önce çekilmiş fotoğrafları teşhis etmesi için Besna Efelti’ye gösterdi. Besna Efelti, fotoğraflardaki kişinin eşi olduğunu üzerindeki elbiselerden anladı ancak Abdullah Eeflti’nin bedeni ailesine teslim edilmedi.

Silopi savcılığı açılan soruşturmada 9 Ekim 1995 tarihinde yetkisizlik kararı vererek dosyayı Cizre Savcılığına gönderdi. Cizre Savcılığının daimi arama kararı verdiği dosyada Temizöz ve diğerleri davasının açılmasına da vesile olan gizli tanık ifadelerine kadar herhangi bir gelişme olmadı. Efelti ailesi 12.03.2009 tarihinde Cizre Cumhuriyet Başsavcılığına tekrar başvurdu. Temizöz ve diğerleri adıyla bilinen dava, Cizre korucubaşı ve belediye başkanı Kamil Atak’ın kardeşi Mehmet Nuri Binzet ve Sokak Lambası ve Tükenmez Kalem takma adlarını kullanan iki itirafçının (Hıdır Altuğ ve Abdülhakim Güven) ifadeleri üzerine 14 Temmuz 2009 tarihinde Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının hazırladığı iddianameyle başladı. İddianamede, 1993-95 yılları arasında Cizre İlçe Jandarma Bölük Komutanı olan Cemal Temizöz’ün Bedran/Şahin kod adlı Adem Yakin, Ferit kod adlı Fırat Altın ve Tayfur kod adlı Hıdır Altuğ ile gerçek isimleri tespit edilemeyen uzman çavuşlar Yavuz Güneş, Selim Hoca, Cabbar ve Tuna kod isimlerini kullanan şahıslardan oluşan sivil bir sorgu/infaz timi kurduğu, bu grupla, 22 kişiyi terörle mücadele adı altında işkenceyle sorguladığı, zorla kaybettiği ya da öldürdüğü iddia edildi. Tuna kod isimli şahsın bir trafik kazasında öldüğü ancak diğerlerinin gerçek isimleri belirlenemediği için haklarında kamu davası açılamadığı belirtildi. Sanıklar hakkında “Cürüm işlemek için teşekkül oluşturmak, örgüt üyesi olmak, cinayete azmettirmek ve cinayet”ten Cemal Temizöz için dokuz, Kamil Atak ve Adem Yakin için yedi, Fırat Altın (Abdülhakim Güven) için altı, Hıdır Altuğ için üç, Temer Atak için iki ve Kukel Atak için bir kez ağırlaştırılmış müebbet istendi. 2009 yılında sanıklardan Kamil Atak, Cemal Temizöz, Temer Atak, Adem Yakin ve Fırat Altın (Abdülhakim Güven) tutuklanarak yargılanmaya başlandı. Mart 2009’dan beri firari olarak aranan Kukel Atak ise 8 Ocak 2010’da yakalanarak tutuklandı. Dava başladıktan yaklaşık üç yıl sonra, müdahil avukatların çabalarıyla dönemin belgelerindeki imzalardan çapraz karşılaştırma yapılarak kimliği tespit edilen “Yavuz hoca” ya da “Yavuz Güneş” kod adıyla bilinen Uzman Çavuş Burhanettin Kıyak da 27 Temmuz 2012’de Ankara’da tutuklandı.

Bir yılı aşkın bir süre ağırlaştırılmış müebbet hapis istemiyle tutuklu yargılanan Kukel Atak, 18 Mart 2011’de sağlık sorunları nedeniyle tahliye edildi. 1994 yılında Cizre'de Temizöz'ün kurduğu ekipte görev aldığı ve Ramazan Uykur'u öldürdüğü iddiasıyla yargılanan Temer Atak ise suç tarihinde askerde olduğu iddiasıyla 22 Haziran 2012’de tahliye edildi. Kamil Atak suç vasfı ve delil durumunun değerlendirilmesi sonucu 21 Aralık 2012’de; Hıdır Altuğ ve Fırat Altın (Abdulhakim Güven) 8 Kasım 2013’te, Cemal Temizöz ise 12 Eylül 2014’te tutuklulukta geçirdikleri süre dikkate alınarak tahliye edildi. 23 Mart 2009’da Kayseri İl Jandarma Alay Komutanı iken tutuklanan ve 9 kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla yargılanan Cemal Temizöz, 2010 yılında Yüksek Askeri Şurâ tarafından emekliye sevk edildi. Davada en son tutuklanan Burhanettin Kıyak ise, üç yıla yakın tutuklu yargılanmasının ardından 2 Nisan 2015’te adli kontrol şartı ve yurt dışı yasağı konularak tahliye edildi. Güvenlik gerekçesiyle Eskişehir 2. Ağır Ceza Mahkemesine nakledilen davanın 5 Kasım 2015 tarihli son duruşmasında tüm sanıklar delil yetersizliğinden beraat etti.

Hukuki süreçte son durum:Davada delil yetersizliği nedeniyle beraat kararı verildi, yargıtay aşamasında
Soruşturma / Dava tarihi:1995-02-23
Anayasa Mahkemesi Başvurusu:Hayır
Hukuki süreç özeti

KAYNAKLAR:

Mağdur yakını ile görüşme

Ses ve görüntü kaydı
Ses ve görüntü kaydı
İnsan hakları örgütlerinin basın açıklamaları ve/veya raporları
İddianame

Politik Sorumlular

İsim Görev
Süleyman Demirel Cumhurbaşkanı
Tansu Çiller Başbakan
Nahit Menteşe İçişleri Bakanı
Mehmet Moğultay Adalet Bakanı
İsmail Hakkı Karadayı Genel Kurmay Başkanı
Aydın İlter Jandarma Genel Komutanı
Ünal Erkan OHAL Bölge Valisi
Mehmet Ağar Emniyet Genel Müdürü
Sönmez Köksal MİT Müsteşarı

Kaybedilenler

Kaybedilen Kişi Tarih Şüpheliler Katilim derecesi Görev
Abdullah Efelti 1995-02-24 Kamil Atak Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Korucu
Abdullah Efelti 1995-02-24 Cemal Temizöz (Cizre İlçe Jandarma Komutanı) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi İlçe Jandarma Komutanı

© Zorla Kaybedilenler Veritabanı 2017. All Rights Reserved.
Website design by Eugene, Development supported by HURIDOCS