Zorla Kaybedilenler Veritabanı

Abdulvahap Ateş'in Zorla Kaybedilmesi

1993 yılına kadar Mardin'in Derik ilçesine bağlı Bozok (Meşkina) köyünde yaşayan Abdulvahap Ateş, askerlerin koruculuk baskısı üzerine Kızıltepe'ye bağlı Kırkkuyu (Çelbira) köyüne göç etmek zorunda kaldı. Ancak askerlerin koruculuk baskısı burada da devam etti. 14 Haziran 1994 asker ve korucular Kırkkuyu köyüne baskın düzenledi. Abdulvahap Ateş’in evine gelen askerler kadınları evin içine soktu, Abdulvahap ve kardeşi Abdurahim Ateş’i bahçeye götürdüler ve oradaki çapa sopalarıyla ikisini dövmeye başladılar. Aldıkları darbeler sonunda yere düşen iki kardeşten Abdurahim’i orada bırakan korucu ve askerler Abdulvahap Ateş’i doçun arkasına atıp götürdüler, Abdulvahap Ateş’ten o günden sonra haber alınamadı. O dönemde gözaltına alındıktan sonra öldürülen sivillerle ilgili resmi kayıtlara olayın PKK tarafından gerçekleştirildiğinin yazıldığını bilen aileler, üç gün sonra Kızıltepe'de 2 örgüt militanının öldürüldüğü haberini duyunca teşhis için öldürülen kişilerin naaşlarını görmek için izin istedi ancak askerler izin vermedi. Görgü tanıklarının tarifine göre öldürülen kişilerin üzerindeki kıyafetler Abdulvahap Ateş’in kıyafetleriyle aynıydı. Abdulvahap Ateş'ten bir daha haber alınamadı. Abdulvahap'ın ailesi bir süre sonra önce Viranşehir'e, daha sonra da İstanbul'a ve oradan da Avrupa'ya göç etti.

Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığının, 90'lı yıllarda bölgede yaşanan fail meçhullere ilişkin soruşturma başlattığı bilgisini öğrenen Ateş ailesi, 2013 yılı içinde İHD Mardin Şubesi aracılığıyla savcılığa yeniden başvurarak kuyularda kazı yapılması talebinde bulundu.

Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığı’nın JİTEM soruşturması, İstanbul merkezli başlatılan Ergenekon soruşturmaları sırasında “Aydos” kod adı verilen bir gizli tanığın ifadeleri sonrasında başlatıldı. Gizli tanık Aydos, İstanbul Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü’nde 27 Ekim 2008’de verdiği ifadede, Ergenekon sanıklarından Albay Hasan Atilla Uğur’un yüzbaşı rütbesiyle Kızıltepe İlçe Jandarma Komutanı olduğu dönemde yaşanan birçok faili meçhul cinayetin sorumlusu olduğunu öne sürdü. Aydos’un “Hasan Atilla Uğur, terörle mücadele adı altında bölgede birçok cinayet, işkence ve karanlık faaliyetler gerçekleştirdi” şeklindeki ifadesi üzerine yetkisizlik kararı verilerek Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilen dosya, buradan da, “Gizli tanığın ifadesinde geçen olaylar ile benzeri olaylara ilişkin, kapsamlı araştırma yapılması” talimatıyla 10 Ocak 2013’te Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığı’na sevk edildi.

Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2013 yılında başlattığı ve 1993-1996 yılları arasında Mardin'in Kızıltepe ilçesinde yaşanan zorla kaybetmeler ve faili meçhul cinayetleri kapsayan soruşturması sonucunda Temmuz 2013'te bir fezleke hazırlandı. Mardin Ağır Ceza Mahkemesi Eylül 2014’te hazırlanan iddianameyi kabul ederek dava açtı. 1992-1996 yılları arasında Mardin’in Kızıltepe ilçesinde yaşanan gözaltında kayıplar, köy boşaltmalar ve infazları kapsayan davada 4’ü asker 5’i korucu 9 sanık yargılanıyor. Davanın asker sanıkları olan Ergenekon davasından da bir süre tutuklu kalan emekli Albay Hasan Atilla Uğur ile dönemin Diyarbakır İl Jandarma Komutanı Albay Eşref Hatipoğlu, Jandarma Komando Bölük Komutanı Ahmet Boncuk, Başçavuş Ünal Alkan’ın JİTEM’in Mardin ve Diyarbakır’daki yöneticileri olduğu iddia edildi. İddianamede, sanık askerlerin bölgede JİTEM’e bağlı olarak korucular ve itirafçılardan oluşan “Bıçak Timi” adında bir tim kurarak cinayet işledikleri, gözaltına aldıkları kişileri infaz ederek cesetlerini yok ettikleri anlatıldı. Askerlerle birlikte “Bıçak Timi”nin mensubu oldukları öne sürülen korucular Abdurrahman Kurğa, Mehmet Emin Kurğa, Ramazan Çetin, Mehmet Salih Kılıçaslan ve İsmet Kandemir’le birlikte 9 sanığın “Silahlı terör örgütü kurmak, yönetmek ve bu örgüte üye olmak, tasarlayarak adam öldürmek” suçlarından yargılanmaları talep edildi. İddianamede sanıklar, gözaltına alındıktan sonra PKK üyesi süsü verilerek infaz edilen ya da kaybedildikten yıllar sonra çeşitli tarihlerde yapılan kazı çalışmalarında bedenleri bulunan 22 kişinin ölümünden sorumlu tutuluyor. Şüphelilerin sorumlu oldukları belirtilerek öldürdükleri öne sürülen kişiler iddianamede şöyle sıralandı: Abdulvehap Yiğit, Süleyman Ünal, Mehmet Nuri Yiğit, Tacettin Yiğit, Zübeyir Birlik, Abdulbaki Birlik, Kemal Birlik, Zeki Alabalık, Memduh Demir, Nurettin Yalçınkaya, Necat Yalçınkaya, Mehmet Emin Abak, Hıdır Öztürk, Abdulvahap Ateş, Mahmut Abak, Yusuf Tunç, Şeyhmus Kaban, İzzettin Yiğit, Yusuf Çakar, Abdurrahman Öztürk, Mehmet Ali Yiğit, Abdülbaki Yiğit.

İddianamede, mağdur ifadeleri, tanık beyanları, İstanbul CBS tarafından Ergenekon soruşturması kapsamında ele geçirilen belgeler, keşif tutanakları, iletişimin denetlenmesi tedbirinden elde edilen veriler, İstanbul ve Diyarbakır Terörle Mücadele Şube müdürlüklerince hazırlanan JİTEM raporları, Adli Tıp Kurumu raporları, şüphelilere ait nüfus ve adli sicil kayıtları delil olarak gösterildi.

Daha ilk duruşma görülmeden, dava güvenlik gerekçesiyle Mardin Ağır Ceza Mahkemesi’nden Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesi’ne nakledildi. Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 03.03.2015 tarihinde görülen ilk duruşmada sanıklar Hasan Atilla Uğur ve Eşref Hatipoğlu’nun rütbeleri nedeniyle CMK M.161/5’e dayanarak dosyanın izin istemiyle HSYK’ya gönderilmesine karar verildi. 18.10.2015 tarihinde görülen duruşmada ise HSYK’dan cevap gelmediği gerekçesiyle bir sonraki duruşma 15.01.2016 tarihine ertelendi. Duruşma öncesi HSYK’nın sanıkların “silahlı örgüt kurmak” ve “tasarlayarak insan öldürmek” suçlarından yargılandıkları için izin alınmasına gerek olmadığına ve doğrudan kovuşturma yapılabileceğine hükmeden kararı mahkemeye ulaştı. 15 Ocak tarihli duruşmada müdafii avukatları mahkeme heyetinin çekilmesini talep etti. Savcının usule ve esasa aykırı olduğu gerekçesiyle reddettiği bu talebi mahkeme heyeti yetkili merciiye gönderme kararı aldı. Bir sonraki duruşma 27 Nisan 2016 tarihinde görülecek. Davaya ilişkin geniş özet için tıklayın.

Kızıltepe Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturmada şüpheli sıfatıyla yer alan Hasan Atilla Uğur, 2007 yılında Albay rütbesiyle emekli oldu. Ergenekon soruşturması kapsamında 1 Temmuz 2008 tarihinde gözaltına alındı. Savcı tarafından mahkemeye sevk edilerek tutuklandı. 5 Ağustos 2013 tarihinde açıklanan mahkeme kararı sonucunda "Cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ni ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasını kısmen veya tamamen engellemeye teşebbüs etmek" suçundan, suçun işlendiği tarih göz önünde bulundurularak eski TCK'nın 147. maddesi gereğince, 20 yıl hapis cezasına, "Kişisel verileri ele geçirme" suçundan 7 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Ayrıca "Ateşli Silahlar Kanununa muhalefetten" 2 yıl 3 ay hapis ile 4 bin 500 Lira para cezası da uygulandı ve toplamda 29 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldı. Özel yetkili mahkemeleri kaldıran, tutukluluğu azami 5 yılla sınırlayan yasa değişikliğiyle hakkında verilmiş ceza hükmü olmasına rağmen Mart 2014'te tahliye edildi. Diğer sanık emekli Albay Eşref Hatipoğlu ise emekli Üsteğmen Tünay Yanardağ ile birlikte Lice'de 1993 yılında Jandarma Bölge Komutanı Tuğgeneral Bahtiyar Aydın'ın da aralarında bulunduğu 2'si asker 16 kişinin ölümüyle ilgili tutuksuz yargılanıyor.

Hukuki süreçte son durum:Dava devam ediyor
Soruşturma / Dava tarihi:2014-01-01 2015-03-03
Anayasa Mahkemesi Başvurusu:Hayır
Hukuki süreç özeti

KAYNAKLAR:

Mağdur yakını ile görüşme

Ses ve görüntü kaydı
İddianame
İnsan hakları örgütlerinin basın açıklamaları ve/veya raporları
Gazete veya internet haberi

Politik Sorumlular

İsim Görev
Süleyman Demirel Cumhurbaşkanı
Tansu Çiller Başbakan
Nahit Menteşe İçişleri Bakanı
Seyfi Oktay Adalet Bakanı
Doğan Güreş Genel Kurmay Başkanı
Aydın İlter Jandarma Genel Komutanı
Ünal Erkan OHAL Bölge Valisi
Mehmet Ağar Emniyet Genel Müdürü
Sönmez Köksal MİT Müsteşarı

Kaybedilenler

Kaybedilen Kişi Tarih Şüpheliler Katilim derecesi Görev
Abdulvahap Ateş 1994-06-14 Hasan Atilla Uğur (Kızıltepe İlçe Jandarma Komutanı, Albay) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi İlçe Jandarma Komutanı
Abdulvahap Ateş 1994-06-14 Eşref Hatipoğlu (Diyarbakır İl Jandarma Komutanı, Albay) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi İl Jandarma Komutanı
Abdulvahap Ateş 1994-06-14 İsmet Kandemir (Korucu) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Korucu
Abdulvahap Ateş 1994-06-14 Ünal Alkan (Jandarma) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Jandarma
Abdulvahap Ateş 1994-06-14 Abdurrahman Kurğa (Korucu) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Korucu
Abdulvahap Ateş 1994-06-14 Mehmet Salih Kılınçaslan (Korucu) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Korucu
Abdulvahap Ateş 1994-06-14 Ahmet Boncuk (Jandarma Üsteğmen) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Jandarma
Abdulvahap Ateş 1994-06-14 Mehmet Emin Kurğa (Korucu) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Korucu
Abdulvahap Ateş 1994-06-14 Ramazan Çetin (MHP Kızıltepe ilçe eski başkanı) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Çatışmalarda yer alan diğer devlet dışı güçler

© Zorla Kaybedilenler Veritabanı 2017. All Rights Reserved.
Website design by Eugene, Development supported by HURIDOCS