Zorla Kaybedilenler Veritabanı

Ahmet Bozkır, Halit Ertuş, Lokman Kaya, Selahattin Aşkan ve Süleyman Tekin'in Zorla Kaybedilmesi

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 26 Şubat 2013 tarihli kararına göre 24 Ağustos 1996’da Hakkâri’ye bağlı Otluca köyü yakınlarında PKK ile Hakkâri Dağ ve Komando Tugay Komutanlığına bağlı askerler arasında çatışma çıktı. Bunun üzerine 26 Ağustos’ta Tugay Komutanlığı tarafından Otluca civarına bir operasyon düzenlendi ve o sırada Otluca’da hayvanlarını otlatmakta olan beş çoban olan Ahmet Bozkır, Halit Ertuş, Lokman Kaya, Selahattin Aşkan ve Süleyman Tekin’den bir daha haber alınamadı.

Beş çobanın aileleri, 6 Eylül’de Hakkâri Cumhuriyet Başsavcılığına başvurdu, yakınlarının gözaltına alındığını bildirdi. Aileler, bir gün önce de tugay komutanlığına başvurduklarını ancak onların yakınlarını bulamadığını söylediğini savcılığa iletti. Tugay komutanı, Hakkâri Valiliğine yazdığı açıklamada, beş çobanın gözaltına alınmadığını, kendi görüşlerine göre hepsinin örgüte katılmış olabileceğini ifade etti. 16 ve 30 Eylül’de de polis ve jandarma çobanları gözaltına almadıklarını savcılığa bildirdi. Tugay komutanlığından bir albay, 11 Ekim’de savcılığa verdiği cevapta da “çobanların örgüte katılmış olabileceklerini” yineledi. Albay, aynı operasyonda F.A., A.Y., A.A. ve F.A.Ş. isimli çobanların örgüte yardım ettikleri gerekçesiyle gözaltına alındıklarını da ekledi.

Savcılık, gözaltına alınan diğer çobanlarla konuştu, onlar da ifadelerinde, “gözaltındayken Bozkır, Aşkan, Tekin, Kaya ve Ertuş’u görmediklerini” söyledi. Halit Ertuş’un oğlu Yaşar Ertuş, o dönemde Hakkari’de görev yapan ve daha sonra Meclis Susurluk Araştırma Komisyonuna verdiği ifadesinde operasyondan bahsederek gözaltına alınan kişilerin çoban olduğunun bilinmesine rağmen öldürüldüklerini telsiz konuşmalarından anladığını belirten Hüseyin Oğuz’un savcılıkça dinlenmesi talebinde bulundu. Hüseyin Oğuz, 8 Aralık 1997’de savcılığa verdiği ifadede de, astsuby Y.Y.’nin kendisine beş çobanı öldürdüklerini söylediğini açıkladı ancak Y.Y., 26 Ocak 1998’de verdiği ifadede bunu kabul etmedi.

Halit Ertuş’un diğer oğlu Hasan Ertuş da savcılığa yaptığı başka bir başvuruda, babasının ve diğer çobanların kilimlerini ve diğer kişisel eşyalarını operasyon yapılan alanda bulduğunu söyledi. Ertuş bulduklarını savcılığa da iletti. Ahmet Bozkır’ın otlattığı koyunların sahibi, savcılığa 13 Ağustos 1999’da verdiği ifadede, beş çobanın Hakkâri Tugay Komutanlığında gözaltında olduğunu gördüğünü söyledi. Lokman Kaya’nın annesi Narinç Kaya da 22 Eylül 1999’da savcılığa yaptığı başvuruda, Tugay Komutanı Yusuf isimli yüzbaşının kendilerine, beş çobanı kendilerine rehberlik etmeleri için yanlarında götürdüklerini söylediğini aktardı. Ancak askeri yetkililer, “Yüzbaşı Yusuf”un bulunmasını isteyen savcıya gönderdikleri yanıtta, “bu isimde bir yüzbaşı olmadığını” söylediler.

Soruşturmada bir ilerleme sağlanamayınca, kayıp çobanların aileleri 16 Mayıs 2004’te avukatları aracılığıyla AİHM’ye başvurdu. AİHM, 26 Şubat 2013 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin yaşam hakkını düzenleyen 2. maddesinin usul yönünden ve etkili başvuru hakkını düzenleyen 13. maddesinin ihlal edildiğine karar verdi ve Türkiye Cumhuriyeti devletini tazminat ödemeye mahkûm etti.

Hukuki süreçte son durum:Bilinmiyor
Anayasa Mahkemesi Başvurusu:Hayır
Hukuki süreç özeti

KAYNAKLAR:

İfade tutanağı
Gazete veya internet haberi
AİHM kararı

Politik Sorumlular

İsim Görev
Süleyman Demirel Cumhurbaşkanı
Necmettin Erbakan Başbakan
Mehmet Ağar İçişleri Bakanı
Şevket Kazan Adalet Bakanı
İsmail Hakkı Karadayı Genel Kurmay Başkanı
Teoman Koman Jandarma Genel Komutanı
Necati Bilican OHAL Bölge Valisi
Alaaddin Yüksel Emniyet Genel Müdürü
Sönmez Köksal MİT Müsteşarı

Kaybedilenler

Kaybedilen Kişi Tarih Şüpheliler Katilim derecesi Görev
Ahmet Bozkır 1996-08-26 Necati Kılıçkaya (Hakkari Dağ Komando Tugay Komutanlığı, Alay Komutanı) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Asker
Halit Ertuş 1996-08-26 Necati Kılıçkaya (Hakkari Dağ Komando Tugay Komutanlığı, Alay Komutanı) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Asker
Lokman Kaya 1996-08-26 Necati Kılıçkaya (Hakkari Dağ Komando Tugay Komutanlığı, Alay Komutanı) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Asker
Selahattin Aşkan 1996-08-26 Necati Kılıçkaya (Hakkari Dağ Komando Tugay Komutanlığı, Alay Komutanı) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Asker
Süleyman Tekin 1996-08-26 Necati Kılıçkaya (Hakkari Dağ Komando Tugay Komutanlığı, Alay Komutanı) Şiddet veya zorlama içeren fiillere katılım şüphesi Asker

© Zorla Kaybedilenler Veritabanı 2017. All Rights Reserved.
Website design by Eugene, Development supported by HURIDOCS