Cemal Kavak

person
Image
Image
Sex
Male
Civil status
Unknown
Date body found
Apr 26, 1996
Occupation
  • Civil servant
Event description

Diyarbakır Vergi Mahkemesi'nde memur olarak çalışan Cemal Kavak, kahvehanede oyun arkadaşları ile birlikte vakit geçirdikten sonra 24 Nisan 1996 tarihinde saat 23 sularında Dağkapı İskanevleri minibüsüne bindi. En son Kuruçeşme durağında minibüsten inerken arkadaşları E.Y. ve S.Y. tarafından görüldü. O gece evine dönmemesi üzerine ertesi gün işine de gitmediğini öğrenen ailesi, Cemal Kavak’ın kayıp olduğunu ve kendisinden haber alamadıklarını Bağlar Karakol Amirliği nezdinde Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı’na bildirdi.

Sonuçsuz kalan bu çabalarının ardından 26 Nisan’da Diyarbakır Devlet Hastanesi morguna kimliği belirsiz bir bedenin geldiği duyumunu alan aile, morga gittiğinde oğullarını teşhis etti. Olay yeri inceleme tutanağına yansıdığı üzere bedeni Diyarbakır’ın Çınar İlçesine bağlı Yuvacık Köyü yakınlarında, Diyarbakır-Bismil karayolu üzerinde yol kenarındaki sazlıkların arasında boynundan telle boğulmuş bir vaziyette bulundu. Failler belli değildi ve hiçbir görgü tanığı yoktu. Cemal Kavak’ın cansız bedeninin bulunduğu yere hangi yönden gidilirse gidilsin iki ya da üç kontrol noktasından geçmeden ulaşımın mümkün olmaması, yine cansız bedenin, Cemal Kavak’ın son görüldüğü yerden çok uzakta bir yerde bulunması, faili meçhul bir cinayete kurban giden maktulün zorla kaybedildiğine işaretti.

Ailenin avukatı Diyarbakır İdare Mahkemesinde devlet aleyhine tazminat davası açtı. Bu davanın olumlu sonuçlanmaması üzerine aile avukatları aracılığıyla 4 Ağustos 1999 tarihinde AİHM’ne başvurdu. AİHM 6 Temmuz 2006 tarihli kararında, Sözleşme’nin yaşam hakkını düzenleyen 2. maddesinin Cemal’in ölümü ile ilgili etkili ve yeterli bir soruşturma yapılmadığı için usulden ihlal edildiğine, ayrıca etkili bir başvuru hakkı olmadığı için Sözleşme’nin 13. maddesinin ihlal edildiğine karar verdi ve devleti tazminat ödemeye mahkum etti.

Geolocation

Latitude: 37.9249733

Longitude: 40.2109826

Geolocation
City
Diyarbakır
Date of disappearance
Apr 24, 1996
Year of disappearance
1996
Age at the time of disappearance
Yaş:37
Status of the victim
Discovered dead and returned to the family
Type of source material
  • Decision and correspondences of prosecutor
  • ECHR decision
  • Press release or report of human rights organisations
Decision by the prosecution office
Unknown
Verdict of ECHR
  • Violation of the right(s)
Articles violated according to ECHR verdict
  • Article 13: Right to an effective remedy
  • Article 2: Procedural violation of the right to life
Summary of the legal proceedings

26.04.1996 tarihinde, Giyas Kavak, oğlunun kayıp olması nedeniyle Bağlar Karakol Amirliği’ne şikayette bulunarak ifade verdi. Aynı tarihte bedenin bulunması üzerine Çınar Cumhuriyet Başsavcılığı 1996/231 hazırlık numarasıyla soruşturma başlattı. 02.05.1996 tarihinde Giyas Kavak’ın, 06.05.1996 tarihinde E.Y.’nin, 07.05.1996 tarihinde İ.G.’nin, 29.05.1996 tarihinde T.Y., M.T.A., F.M. ve S.Y.’nin ifadelerine başvuruldu. Tanıklar, Cemal Kavak’ın sol görüşlü olduğunu, herhangi bir düşmanının olmadığını, çevresinde sevilen, saygı duyulan bir kişi olduğunu ifade ettiler ancak Kavak’ın kaybolmasından kısa bir süre öncesine kadar yanında olan tanıklardan olayın meydana geliş sebebi ya da fail veya faillere dair herhangi bir bilgi elde edilemedi.

Cemal Kavak en son 24.04.1996 gecesi görülmesine karşın Savcılık cansız bedenin bulunduğu mahalde görevli Jandarma Komutanlığı’ndan, bu mahalden 25.04.1996 akşamı ile 26.04.1996 günleri arasında geçen ve Jandarma Karakolu’nca denetim-arama dolayısıyla kayıtları tutulan araçlar hakkında bilgi talep etti. Şüpheye rağmen Karakol kayıtlarına derhal el koyması gerekirken bu işlemi yapmadı ve yazışma ile cevap almayı tercih etti. Plakaları tespit edilen araçlarla ilgili de bir işlem yapılmadı, araç sahiplerinin ifadelerine başvurulmadı.

01.05.1997 tarihinde Çınar Cumhuriyet Başsavcılığı eylemin PKK’ye mensup kişilerce gerçekleştirildiği iddiasıyla 1996/231 hazırlık numaralı dosyada 1997/15 sayılı görevsizlik kararı vererek soruşturma dosyasını Diyarbakır DGM Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderdi.

Diyarbakır DGM Cumhuriyet Başsavcılığı, 26.06.1997 tarihinde maktulün PKK ya da başkaca bir örgüt tarafından öldürüldüğüne dair hiçbir delil olmadığı gerekçesiyle 1997/1484 karar sayılı karşı görevsizlik kararı vererek soruşturma dosyasını Çınar Cumhuriyet Başsavcılığı’na iade etti. Savcılık, soruşturmaya 1997/197 hazırlık numarasıyla devam etti.

23.07.1997 tarihinde, Çınar Cumhuriyet Başsavcılığı 1997/1484 sayılı dosyasından 1997/165 karar numarasıyla daimi arama kararı alınmasının ardından Çınar İlçe Jandarma Komutanlığı ile Cumhuriyet Başsavcılığı arasında yasa gereği rutin yazışmalar yapıldı, ancak faillere dair herhangi bir bilgiye ulaşılamadı.

21.04.1997 tarihinde, olay nedeniyle uğranan zarar karşılığı tazminat ödenmesi istemiyle Ceyze ve Giyas Kavak vekili tarafından İçişleri Bakanlığı’na yapılan başvuruya yasal süresi içerisinde cevap verilmedi.

Diyarbakır Valiliği, İçişleri Bakanlığı’na gönderdiği 12.06.1997 tarihli yazıda, başvuruculara Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’nın 21.05.1997 tarih ve 20/123 sayılı kararı ile yardım yapılmayacağını bildirdi.

Bunun üzerine 27.06.1997 tarihinde Diyarbakır İdare Mahkemesi’nde 1997/345 esas sayılı dosya ile devlet aleyhine tazminat davası açıldı.

01.06.1999 tarihinde 1999/283 karar sayısı ile olayda devletin sorumluluğunu doğuracak bir durum olmadığı gerekçesiyle dava reddedildi.

26.07.1999’da İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle Danıştay’a yapılan temyiz başvurusu ile bu kararın bozulması talep edildi.

Danıştay incelemesinin uzun süreceği gerekçesi ile bu aşamada daha fazla beklenmeden 04.08.1999 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuruldu (Başvuru No: 53489/99). Mahkeme, 06.07.2006 tarihinde Cemal Kavak’ın ölümüyle ilgili etkili soruşturma yürütülmediği gerekçesiyle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 2. maddesinin ve 13. maddesinin ihlal edildiğine karar vererek devleti tazminat ödemeye mahkum etti.