Cemal Kavak
Kişiler- Görsel

- Cinsiyet
- Erkek
- Medeni Durumu
- Bilinmiyor
- Cenazenin Bulunduğu Tarih
- 26 Nis 1996
- Meslek
- Memur
- Olay Özeti
AİHM'ye 6 Ekim 2006 tarihli kararında yer alan bilgilere göre; Diyarbakır Vergi Mahkemesinde memur olarak çalışan Cemal Kavak, kahvehanede oyun arkadaşları ile birlikte vakit geçirdikten sonra 24 Nisan 1996 tarihinde saat 23.00 sularında Dağkapı-İskanevleri minibüsüne bindi. En son Kuruçeşme durağında minibüsten inerken arkadaşları E.Y. ve S.Y. tarafından görüldü. O gece evine dönmemesi ve ertesi gün işine de gitmemesi üzerine ailesi, Cemal Kavak’ın kayıp olduğunu ve kendisinden haber alamadıklarını Bağlar Karakol Amirliği nezdinde Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığına bildirdi. Ancak başvuruları sonuçsuz kaldı. 26 Nisan’da Diyarbakır Devlet Hastanesi morguna kimliği belirsiz bir bedenin geldiği duyumunu alan aile, morga giderek oğullarını teşhis etti. Olay yeri inceleme tutanağına yansıdığı üzere bedeni Diyarbakır’ın Çınar ilçesine bağlı Yuvacık köyü yakınlarında, Diyarbakır-Bismil karayolu üzerinde yol kenarındaki sazlıkların arasında boynundan telle boğulmuş bir vaziyette bulundu. Failler belli değildi ve hiçbir görgü tanığı yoktu. Cemal Kavak’ın cansız bedeninin bulunduğu yere hangi yönden gidilirse gidilsin iki ya da üç kontrol noktasından geçilmeden ulaşılması mümkün değildi.
Ailenin avukatı Diyarbakır İdare Mahkemesinde devlet aleyhine tazminat davası açtı. Bu davanın olumlu sonuçlanmaması üzerine aile avukatları aracılığıyla 4 Ağustos 1999 tarihinde AİHM’ye başvurdu. AİHM, 6 Temmuz 2006 tarihli kararında, AİHS'nin yaşam hakkını düzenleyen 2. Maddesinin Cemal Kavak’ın ölümü ile ilgili etkili ve yeterli bir soruşturma yapılmadığı için usulden ihlal edildiğine, ayrıca etkili bir başvuru hakkı olmadığı için AİHS’nin 13. Maddesinin de ihlal edildiğine karar verdi ve devleti tazminat ödemeye mahkûm etti.
- Konum
Enlem: 37.9249733
Boylam: 40.2109826
- Konum
- Şehir
- Diyarbakır
- Kaybedilme Tarihi
- 24 Nis 1996
- Yıl
- 1996
- Mağdurun Yaşı
- 37
- Mağdurla ilgili son durum
- Bedeni bulundu ve ailesine teslim edildi
- Kaynak Materyalin Türü
- AİHM kararı
- İnsan hakları örgütlerinin basın açıklamaları veya raporları
- Savcılık işlemleri ve kararları
- Soruşturma Sonucu
- Bilinmiyor
- AİHM Kararı
- Sözleşme maddelerinin ihlal edildiği kararı
- İhlal Edildiğine Karar Verilen AİHS Maddeleri
- Madde 13: Etkili başvuru hakkı
- Madde 2: Yaşam hakkının usulden ihlali
- Hukuki Süreç Özeti
AİHM’nin 6 Ekim 2006 tarihli kararında yer alan bilgilere göre; 24 Nisan 1996 akşamı arkadaşlarının yanından ayrıldıktan sonra kendisinden haber alınamayan Cemal Kavak’ın babası, 26 Nisan 1996 tarihinde Bağlar Karakol Amirliğine şikâyette bulunarak ifade verdi. Aynı tarihte bedenin bulunması üzerine Çınar Cumhuriyet Başsavcılığı 1996/231 hazırlık numarasıyla soruşturma başlattı. 2 Mayıs 1996 tarihinde baba Kavak’ın, 6 Mayıs 1996 tarihinde E.Y.’nin, Mayıs 1996 tarihinde İ.G.’nin, 29 Mayıs 1996 tarihinde T.Y., M.T.A., F.M. ve S.Y.’nin ifadelerine başvuruldu. Tanıklar, Cemal Kavak’ın sol görüşlü olduğunu, herhangi bir düşmanının olmadığını, çevresinde sevilen, saygı duyulan bir kişi olduğunu ifade ettiler ancak Kavak’ın kaybolmasından kısa bir süre öncesine kadar yanında olan tanıklardan olayın meydana geliş sebebi ya da fail veya faillere dair herhangi bir bilgi elde edilemedi. Cemal Kavak en son 24 Nisan 1996 gecesi görülmesine karşın savcılık cansız bedenin bulunduğu mahalde görevli Jandarma Komutanlığından, bu mahalden 25 Nisan 1996 akşamı ile 26 Nisan 1996 günleri arasında geçen ve Jandarma Karakolunca denetim-arama dolayısıyla kayıtları tutulan araçlar hakkında bilgi talep etti. Jandarma kayıtlarına derhal el konması gerekirken bu işlemi yapılmadı ve savcılık yazışma ile cevap almayı tercih etti. Plakaları tespit edilen araçlarla ilgili de bir işlem yapılmadı; araç sahiplerinin ifadelerine başvurulmadı.
1 Mayıs 1997 tarihinde Çınar Cumhuriyet Başsavcılığı eylemin PKK mensubu kişilerce gerçekleştirildiği iddiasıyla 1996/231 hazırlık numaralı dosyada 1997/15 sayılı görevsizlik kararı vererek soruşturma dosyasını Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığına gönderdi. Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı, 26 Haziran 1997 tarihinde maktulün PKK ya da başkaca bir örgüt tarafından öldürüldüğüne dair hiçbir delil olmadığı gerekçesiyle 1997/1484 karar sayılı karşı görevsizlik kararı vererek soruşturma dosyasını Çınar Cumhuriyet Başsavcılığına iade etti. Savcılık, soruşturmaya 1997/197 hazırlık numarasıyla devam etti. 23 Temmuz 1997 tarihinde, Çınar Cumhuriyet Başsavcılığı 1997/1484 sayılı dosyasından 1997/165 karar numarasıyla daimi arama kararı alınmasının ardından Çınar İlçe Jandarma Komutanlığı ile Cumhuriyet Başsavcılığı arasında yasa gereği rutin yazışmalar yapıldı, ancak faillere dair herhangi bir bilgiye ulaşılamadı. 21 Nisan 1997 tarihinde, olay nedeniyle uğranan zarar karşılığı tazminat ödenmesi istemiyle Kavak ailesinin vekili tarafından İçişleri Bakanlığına yapılan başvuruya yasal süresi içerisinde cevap verilmedi. Diyarbakır Valiliği, İçişleri Bakanlığına gönderdiği 12 Haziran 1997 tarihli yazıda, başvuruculara Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfının 21 Mayıs 1997 tarih ve 20/123 sayılı kararı ile yardım yapılmayacağını bildirdi. Bunun üzerine 27 Haziran 1997 tarihinde Diyarbakır İdare Mahkemesinde 1997/345 esas sayılı dosya ile devlet aleyhine tazminat davası açıldı. 1 Haziran 1999 tarihinde 1999/283 karar sayısı ile olayda devletin sorumluluğunu doğuracak bir durum olmadığı gerekçesiyle dava reddedildi.
26 Temmuz 1999’da İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle Danıştaya yapılan temyiz başvurusu ile bu kararın bozulması talep edildi. Danıştay incelemesinin uzun süreceği gerekçesi ile bu aşamada daha fazla beklenmeden 4 Ağustos 1999 tarihinde AİHM’ye başvuruldu (Başvuru No: 53489/99). Mahkeme, 6 Temmuz 2006 tarihinde Cemal Kavak’ın ölümüyle ilgili etkili soruşturma yürütülmediği gerekçesiyle AİHS’nin 2. Maddesinin ve 13. Maddesinin ihlal edildiğine karar vererek devleti tazminat ödemeye mahkûm etti.