Ömer Ölker
person- Image

- Sex
- Erkek
- Civil status
- İmam nikahlı
- Date body found
- 17 Nis 1994
- Occupation
- İşçi
- Dependants
- 3
- Event description
Cumartesi İnsanları’nın 10 Ocak 2015 tarihli basın açıklamasına ve İdil Cumhuriyet Başsavcılığına sunulan dilekçeye göre; 25 yaşındaki Ömer Ölker evliydi ve iki çocuğu vardı. Şırnak il merkezinde posta işletmelerinde çalışıyordu. 15 Nisan 1994 tarihinde dükkanına malzeme almak üzere Şırnak merkeze gittikten sonra bir daha kendisinden haber alınamadı. Ölker’in cansız bedeni, iki gün sonra, 17 Nisan 1994 tarihinde Şırnak’ın İdil ilçesine bağlı Ortaköy köyünde Beyhan Tesisleri yakınlarında bulundu.
Bedeni bulan Ortaköy muhtarı ifadesinde, sabah vakti oradan geçerken bir şey görmediğini, 11.30 sıralarında aynı yerden dönerken maktulün bedenini fark ettiğini belirtti. Bu sebeple bedenin bu saatler arası yol kenarına bırakıldığı düşünülüyor. Ömer Ölker’in üzerinden kimlik belgesi çıkmadı, fakat kendi adına düzenlemiş Şırnak Tekel Pazarlama ve Dağıtım Müessesesi sınav giriş belgesi bulundu. Olay günü Ömer Ölker’in kardeşleri, olay yerine giderek bedeni teşhis etti ve gerekli işlemlerin ardından defin için teslim aldı.
İdil Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılan soruşturmada, üç ay sonra, 19 Temmuz 1994 tarihinde daimi arama kararı verildi. Aynı yılın Kasım ayında Ömer Ölker’in kardeşlerinin ifadeleri alındı. Olay günü bedeni teşhis ettikten sonra teslim alıp defnetmiş olmalarına rağmen, bu bilginin ölü muayene ve otopsi tutanağına ya da tespit tutanağına geçirilmediği anlaşıldı. Ömer Ölker’in ölüm tarihi resmi kayıtlara 26 Kasım 1997 olarak geçirildi. Soruşturma süresince Ömer Ölker’in hiçbir yakınının müşteki sıfatıyla ifadesi alınmadı. Bedenin bulunduğu yol üzerinde üç adet jandarma kontrol noktası bulunmasına rağmen olay günü şüpheli araç veya şahsın geçip geçmediği hususunda araştırma yapılmadı. İdil Cumhuriyet Başsavcılığı, İdil İlçe Jandarma Komutanlığı ve Özbek Jandarma Karakol Komutanlığı arasında fail ya da faillerin tespit edilemediğine dair benzer yazışmalar yıllar boyu devam etmesine rağmen bir sonuç alınamadı.
11 Haziran 2014 tarihinde İdil Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından zamanaşımının dolduğu gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildi. Karar aileye tebliğ edilmedi. Ömer Ölker’in kardeşinin ve oğlunun dosya sureti talep etmeleri üzerine bu karardan haberleri oldu. Karara itiraz edildi. İtirazda, dönemin Cizre İlçe Jandarma Komutanı ve JİTEM yapılanması altında onunla beraber çalıştığı düşünülen isimleri belli altı kişi şüpheli olarak gösterildi ancak savcılık itirazı kabul etmedi.
- Geolocation
Enlem: 37.3402
Boylam: 41.8934
- Geolocation
- City
- Şırnak
- District
- İdil
- Date of disappearance
- 15 Nis 1994
- Year of disappearance
- 1994
- Age at the time of disappearance
- 25
- Status of the victim
- Bedeni bulundu ve ailesine teslim edildi
- Type of source material
- İnsan hakları örgütlerinin basın açıklamaları veya raporları
- Savcılık işlemleri ve kararları
- Decision by the prosecution office
- Soruşturmada zamanaşımı nedeniyle takipsizlik/kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildi
- Summary of the legal proceedings
Ömer Ölker’in bedeni 17 Nisan 1994 günü Cizre-Nusaybin karayolu kenarında Beyhan Tesisleri yakınında bulundu. Olay, bedeni bulan Ortaköy köyü muhtarı tarafından jandarmaya ihbar edildi.
17 Nisan 1994 tarihinde düzenlenen ölü muayene ve otopsi tutanağında, beden üzerinde nüfus cüzdanı bulunmadığı; Ömer Ölker adına düzenlenmiş Şırnak Tekel Pazarlama ve Dağıtım Müessesesi sınav giriş belgesi bulunduğu belirtildi. Buna göre bedenin Ömer Ölker’e ait olduğu kabul edildi. Olay günü Ömer Ölker’in kardeşleri, olay yerine giderek bedeni teşhis etti ve gerekli işlemlerin ardından defin için teslim aldı. 17 Nisan 1994 tarihinde muhtarının tanık sıfatıyla beyanı alındı. Muhtar, Beyhan Tesisleri yakınlarından sabah saatlerinde geçerken beden görmediğini; 11.30 civarında tekrar geçtiğinde ise bedene rastladığını ifade etti. Bu sebeple bedenin gündüz vakti yol kenarına atılmış olduğu düşünülüyor.
17 Nisan 1994 tarihinde düzenlenen tespit tutanağında bedenin yakınında kanlı bir bez parçası ve plastik nüfus cüzdanı bulunduğu belirtildi. Bez parçası adli emanete teslim edilmedi. Maktule ait olup olmadığı araştırılmadı. Tutanakta şahsın muhtemelen başka bir yerde öldürüldükten sonra yol kenarına bırakılmış olduğu belirtildi. Söz konusu tespitin kaynağına dair açıklamada bulunulmadı.
İdil Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 19 Temmuz 1994 tarihinde 1994/66 hazırlık numarasıyla görülen dosya kapsamında 1994/7 sayılı daimi arama kararı verildi.
İdil Cumhuriyet Başsavcılığınca Ömer Ölker’in açık kimlik tespiti amacıyla çeşitli savcılıklara ilk olarak 3 Ekim 1997 tarihinde yazı gönderildi Maktulün 6 Kasım 1997 tarihinde beyanı alınan kardeşi ‘’İfade tutanağı’’ olarak düzenlenen belgede, olay tarihinde olay yerine giderek Ömer Ölker’in kimliğini tespit etmiş olduğunu ve bedeni teslim aldıktan sonra defnetmiş olduklarını beyan etti. Maktulün 26 Kasım 1997 tarihinde beyanı alınan diğer kardeşi de, ifadesinde Ömer Ölker’in Şırnak PTT Müdürlüğünde geçici işçi olarak çalıştığını ve olay günü bedenin bulunduğu yerde kimliği teşhis ederek bedeni aldıklarını ve defnettiklerini belirtti. İki kardeşin de olay günü bedeni teşhis etmiş oldukları yönündeki beyanlarının ölü muayene ve otopsi tutanağına eklenmemiş olduğu anlaşıldı. 10 Ekim 1997 tarihinde Cizre Kaymakamlığı İlçe Nüfus Müdürlüğünden gelen kayıt örneği üzerine Ömer Ölker’in açık kimlik tespiti yapıldı. Ölüm tarihi MERNİS tutanağına 26 Kasım 1997 olarak kaydedildi. Bu beyanlar dışında maktül yakınlarının müşteki sıfatıyla ifadesine başvurulmadı.
Bedenin bulunduğu yol üzerinde üç adet jandarma kontrol noktası bulunmasına rağmen olay günü şüpheli araç veya şahsın geçip geçmediği hususunda araştırma yapılmadı.
Daimi arama kararı sonrasında İdil İlçe Jandarma Komutanlığı, İdil Cumhuriyet Başsavcılığı ve Özbek Jandarma Karakol Komutanlığı arasında faillerin bulunmadığına dair aynı içerikli yazışmalar sürdü ve sonuç alınmadı.
Ömer Ölker’in kardeşi tarafından 5233 sayılı Kanun uyarınca tazminat istemiyle Şırnak Valiliğine başvuruldu.
11 Haziran 2014 tarihinde İdil Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2014/334 karar numarasıyla, 20 yıllık zamanaşımı süresinin dolmuş olması sebebiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildi. Karar aileye tebliğ edilmedi. Ömer Ölker’in kardeşinin ve oğlunun dosya sureti talep etmeleri üzerine karardan haberleri oldu. Karara itiraz edildi. İtirazda, dönemin Cizre ilçe jandarma komutanı ve JİTEM yapılanması altında onunla beraber çalıştığı düşünülen altı kişi şüpheli olarak gösterildi. Savcılığın itirazı reddetmesi üzerine ailenin avukatı dosyayı Anayasa Mahkemesine taşıdı.
Anayasa Mahkemesi, “26/11/1997 tarihinden sonra soruşturmanın etkililiğini sağlayabilecek nitelikte bir soruşturma işlemi yapılmaması nedeniyle bireysel başvuruda bulunmak için soruşturmanın sonuçlanmasını beklemesinin gerekmediği dikkate alındığında, Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başladığı tarih ile başvuru tarihi arasındaki sürenin makul kabul edilmeyecek ölçüde uzun olduğu ve 20/2/2015 tarihinde yapılan başvurunun süresinde yapılmış bir başvuru olarak kabul edilemeyeceği” sonucuna vararak başvuruyu süre aşımı nedeniyle kabul edilemez buldu. Mahkeme, ailenin kötü muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkin iddiayı ise kişi bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez buldu.
- Verdict of the Constitutional Court
- Kişi bakımından yetkisizlik kararı
- Zaman bakımından yetkisizlik kararı