Emin Kaya
person- Image
- Sex
- Erkek
- Civil status
- İmam nikahlı
- Occupation
- Şoför
- Dependants
- 5
- Event description
Özgür Gündem gazetesinin 4 Ocak 1999, Cumhuriyet gazetesinin 18 Haziran 2017 tarihli haberlerine ve savcılık tutanaklarına göre; Emin Kaya, Güçlükonak’ın Taruni (Düğünyurdu) köyünde doğdu. Okula hiç gitmemiş olan Emin Kaya, evli ve dört çocuk babasıydı; kendine ait minibüsüyle köyünde şoförlük yapıyordu. 1994 yılında gözaltına alındı ve bir hafta sonrasında evine döndüğünde gördüğü ağır işkencelerden dolayı hastanede tedavi olmak zorunda kaldı; ayakta duramıyor, ihtiyaçlarını karşılayamıyor, su dahi içemiyordu. Bir süre koltuk değnekleriyle dolaştı. Bu gözaltı sonrası ailesine minibüsünü sattığını ve İstanbul’a gideceğini söyledi. Eşyalarını hazırlayarak akşam arabayla gönderdi. Sabah da kendisi gidecekti. Ertesi gün sabah erkenden askerler köyün etrafını sardı, tüm köylüleri okul olarak da kullanılan caminin önünde toplayarak kimlik kontrolü yaptı ve muhtarı sordular. Muhtar köyde değildi. Bunun üzerine aza olan Emin Kaya öne çıktı. Askerler Emin Kaya'dan Damlabaşı köy patikasını kendilerine göstermesini istediler.
Oğlunu askerlerin götürdüğünü gören annesi önceki gözaltı nedeniyle tedirgin oldu ve bir süre askerlerin peşinden yürüdü. Onları takip etmeye çalışırken askerlere "Oğlumu bırakın, yolu oğlumdan daha iyi biliyorsunuz, oğlumu öldürmeye mi götürüyorsunuz," deyince askerlerden biri "Ana bu askerlerin işi hiç iyi değil, sen evine git, gelme," dedi. Yaşlı olan anne bir süre sonra askerleri takip edemedi. Emin Kaya o akşam eve gelmeyince ertesi gün abisi ve diğer köylüler onu aramak için yola düştü. Arazide üç gün boyunca bulamayınca yakınları onu sormak için Güçlükonak’a, dönemin korucu başı ve belediye başkanının yanına gitti. Karakola başvurdu. Onu arazide aramaya devam eden köylüler Dicle Nehri kenarında bir kum birikintisi gördü, biraz eşelediklerinde altında bazı elbiseler, ateş izleri ve bir ayakkabı buldu. Buldukları eşyaları da yanlarına alarak köye geri döndüler. Ertesi gün tekrar Dicle Nehri kıyısına gittiler. Bu kez gençler bedeni suyun içinde aramaya başladı ve bir süre sonra Emin Kaya'nın cenazesini buldu. Emin Kaya'nın tüm iç organları çıkarılmış karın boşluğuna iki büyük taş yerleştirilmişti. Alnında da çarpı şeklinde bir yanık vardı. Köylüler bedeni alarak köye döndüler ancak otopsi yapılmasını istedikleri için hemen gömmediler.
Köylülerden biri Güçlükonak Merkez Karakoluna haber verdi. Güçlükonak Merkez Karakolundaki askeri yetkili “Hemen gömsünler, otopsiye gerek yok. Eğer başka bir yere götürmeye çalışırlarsa aynısı onların da başınıza gelir," dedi. Bunun üzerine aile aynı gün Emin Kaya’nın cenazesini defnetti. Kaya ailesi bölgede o dönemin koşulları nedeniyle başka herhangi bir yere şikayette bulunamadı. 2009 yılı başında bölgedeki çeşitli kazılarda insan kemiklerine ulaşılması üzerine, 22 Mayıs 2009'da Emin Kaya'nın abisi zorla kaybedilmesi ve sonrasında da öldürülmesine ilişkin Cizre Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulundu.
- Geolocation
Enlem: 37.472115
Boylam: 41.912442
- Geolocation
- City
- Şırnak
- District
- Güçlükonak
- Date of disappearance
- 1 Oca 1994
- Year of disappearance
- 1994
- Age at the time of disappearance
- HAH/act/154
- Status of the victim
- Bedeni köylüler tarafından bulunarak ailesine teslim edildi
- Type of source material
- Gazete veya internet haberi
- Kayıp yakınıyla görüşme (ses kaydı)
- Savcılık müşteki ifade tutanağı
- Decision by the prosecution office
- Soruşturmada zamanaşımı nedeniyle takipsizlik/kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildi
- Summary of the legal proceedings
Köylerine gelen askerlerin isteği üzerine onlarla birlikte köyden ayrıldıktan bir süre sonra ölü bulunan Emin Kaya'nın yakınları, cenazesini bulduklarını ve otopsi için beklediklerini söylediler. Ancak haber verdikleri dönemin Güçlükonak Merkez Karakol komutanının tehditleri nedeniyle herhangi bir işlem yapılmasını beklemeden Kaya’nın cenazesini defnettiler.
2009 yılı başında bölgedeki çeşitli kazılarda insan kemiklerine ulaşılması üzerine, 22 Mayıs 2009'da Emin Kaya'nın yakınları zorla kaybedilmesi ve sonrasında da öldürülmesine ilişkin Cizre Cumhuriyet Başsavcılığına başvuru yaparak cenazesini bulduklarını ve otopsi için beklediklerini söylediler; Güçlükonak Taruni (Düğünyurdu) köyündeki mezarının açılmasını ve otopsi yapılmasını; sorumluların bulunarak yargılanmasını talep ettiler. Cizre Cumhuriyet Başsavcılığınca açılan soruşturma kapsamında, 1993-1998 yılları arasında Şırnak’ın Güçlükonak ilçesinde şüpheli korucubaşı ve kimliği tespit edilemeyen şahıslar tarafından öldürüldüğü iddia edilen Ömer Savun, Mehmet Sait Şen, Beşir Başkak, Ömer Çetin, Fikri Şen, İlhan İbak, Abdullah Güler, Mehmet Emin Özalp, Ahmet Özer, Mehmet Toru, Ahmet Güler, Ahmet Şen, Asiye Baykara, Feyzi İlhan, Bahri Esenboğa, Resul Erdoğan, Fettah Erden, Abdulhalim Baykara, Emin Kaya ve Ahmet Özdemir’e ilişkin hazırlanan fezleke, Mart 2012 tarihinde CMK 250. Maddesinde belirtilen suçlara bakmakla yetkili Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildi. Soruşturmanın bundan sonraki ilerleyişine dair bir bilgi bulunmamaktadır.
Haziran 2023’te yapılan incelemede Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığında (TMK 10. Maddesi ile görevli) 2012/1082 esas numaralı soruşturmanın mevcut olduğu görüldü. Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığındaki (TMK 10. Maddesi ile görevli) 2012/1082 esas numaralı dosya, yetkisizlikle kapatıldı (Karar Numarası 2014/4423, Kapanış Tarihi 07.03.2014) ve dosya Şırnak Cumhuriyet Başsavcılığına 2014/816 esas numarası ile gönderildi. Şırnak Cumhuriyet Başsavcılığında yapılan sorgulamada ise 2014/816 dosyasının, Cizre Cumhuriyet Başsavcılığına yetkisizlikle gönderildiği ve Cizre Cumhuriyet Başsavcılığında 2014/1872 esas numarasına kaydedildiği görüldü.
Cizre Cumhuriyet Başsavcılığında ise 2014/1872 dosyasında birçok maktül bulunmasına rağmen bu dosyadaki çoğu isim, dosyadan ayrılarak farklı esaslara kaydedildi. Hüseyin Kaya’nın müşteki olduğu Emin Kaya’nın dosyası ise Cizre Cumhuriyet Başsavcılığında 2017/1903 esasına kaydedildi (Karar Numarası 2017/161, Karar Tarihi 01.04.2017).
Cizre Cumhuriyet Başsavcılığında 2017/1903 esasına kayıtlı olan dosya takipsizlikle kapatıldı. Takipsizlik kararının gerekçesi: “Her ne kadar müşteki Hüseyin Kaya olay tarihinde ikamet ettikleri Düğünyurdu köyüne gelen iki asker ile Nimet Nas isimli kişinin kardeşi Emin Kaya'yı alarak götürdüklerini, daha sonra nehir içerisinde kardeşinin cesedini bulduklarını, kardeşinin iç organlarının çıkarıldığını, karnının içinde iki tane taş olduğunu, alnında çarpı işareti bulunduğunu, otopsi yapılmadan kardeşini gömdüklerini, olay sebebiyle şikayetçi olduğunu beyan etmiş ise de, müştekinin şikayetine konu eylemin 765 sayılı TCK'nın TCK 450/3 maddesinde düzenlenen canavarca bir his sevki ile veya işkence ve tazip ile ika edilen kasten adam öldürme suçu kapsamında kalacağının değerlendirildiği, bu suçun cezasının ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası olduğu, 765 sayılı TCK'nın 102/1 maddesine göre bu suçta zamanaşımı süresinin 20 sene olduğu, olay tarihinden itibaren geçen 20 yıl içerisinde zamanaşımını kesen herhangi bir usuli muamele yapılmadığı, zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmakla,” şeklinde açıklanmış olup kovuşturmaya yer olmadığına karar verildi (Karar No 2017/829, Karar Tarihi 02.04.2017).
Karara müşteki Hüseyin Kaya tarafından Cizre Sulh Ceza Hakimliğine 25 Nisan 2017 tarihinde itiraz edilmiş olsa da, bu itiraz 2017/1252 iş numaralı kararla kesin olarak reddedildi (Karar Tarihi: 25.04.2017). Haziran 2023 itibariyle günceldir.