Mehmet Can Ayşin
Kişiler- Görsel
- Cinsiyet
- Erkek
- Medeni Durumu
- Evli
- Meslek
- Çiftçi
- İmam
- Bakmakla Yükümlü Olduğu Kişi Sayısı
- 10
- Olay Özeti
Cumartesi İnsanları’nın 30 Haziran 2012’de yaptıkları basın açıklamasına ve YAKAY-DER kayıtlarına göre; Mehmet Can Ayşin 1949 yılında Diyarbakır’ın Lice ilçesi Mizagê (Kılıçlı) köyünde dünyaya geldi. Okula gidemedi, köyünde cami imamlığı yapıyordu. Aynı zamanda tarım ve hayvancılıkla uğraşıyordu. Evli ve dokuz çocuk babasıydı.
Lice ilçesine 25 kilometre mesafede bulunan Mizagê (Kılıçlı) köyü 8 Mayıs 1994 tarihinde jandarma tarafından basıldı. Bolu’dan geldiği söylenen komando taburuna bağlı askerler, köydeki herkesi gerekçe göstermeksizin gözaltına aldı. Gözaltına alınanların konulduğu otobüsler köy dışına çıkarken kadın ve çocuklar burada serbest bırakıldı. Gözaltındaki erkekler ise Kulp yolu üzerindeki askeri birliğe götürüldü. Olaydan bir gün sonra köyün erkekleri serbest bırakılırken, sekiz kişi gözaltında kaldı. Mehmet Can Ayşin’in gözaltından çıkarılmaması üzerine, gelini askeri birlikteki komutanlıklara ve Diyarbakır’daki savcılıklara dilekçe ile başvurdu. Ancak dilekçesi kabul edilmedi. Karakola başvuruda bulunan gelin, gözaltına alındı ve burada tehdit edildi. Serbest bırakıldıktan sonra dönemin OHAL valiliğine başvurdu. Başvuru dilekçesini Diyarbakır Asayiş Komutanlığı onayladı ve Lice Asayiş Bölge Komutanlığına gönderdi. Ancak Lice Asayiş Komutanlığı söz konusu tarihte operasyon düzenlenmediğini, adı geçen kişilerin de gözaltına alınmadığını bildirdi. 10 ve 11 Mayıs günlerinde dört kişi daha serbest bırakıldı. Geri kalan dört kişi ise Lice YİBO’da bulunan askeri birliğe götürüldü. Üç gün sonra bu kişiler de serbest bırakıldı ancak serbest bırakılanlar arasında Mehmet Can Ayşin bulunmuyordu. Serbest bırakılan iki kişi, Mehmet Can Ayşin’in kendileri ile birlikte olduğunu tutulduğunu ancak serbest bırakılırken Ayşin’i görmediklerini anlattı. Ayşin ailesi bu olaydan sonra bir daha Mehmet Can Ayşin’den haber alamadı. Köy baskınından sonra köylülerin hepsi göç ederek Diyarbakır merkezine yerleşti.
Lice Sise ve Dibek köyleri arasında iki cenazenin gömülü olduğu ortaya çıkınca, bu haberi duyan Mehmet Can Ayşin’in gelini, Diyarbakır İnsan Hakları Derneğine başvurarak bulunan cenazelerde kimlik tespiti yapılmasını talep etti. Herhangi bir sağlık problemi bulunmayan Mehmet Can Ayşin’in üzerinde koyu kahverengi bir şalvar, kahverengi bir palto, gömlek, beyaz atlet ve saat vardı.
- Konum
Enlem: 38.4249512
Boylam: 40.6704089
- Konum
- Şehir
- Diyarbakır
- İlçe
- Lice
- Kaybedilme Tarihi
- 8 May 1994
- Yıl
- 1994
- Mağdurun Yaşı
- 45
- Mağdurla ilgili son durum
- Hâlâ kayıp
- Kaynak Materyalin Türü
- Gazete veya internet haberi
- İnsan hakları örgütlerinin basın açıklamaları veya raporları
- Kayıp yakınıyla görüşme (ses ve görüntü kaydı)
- Savcılık işlemleri ve kararları
- Soruşturma Sonucu
- Daimi arama kararı ile zamanaşımı bürosuna tevdi edildi
- Hukuki Süreç Özeti
Lice ilçesine 25 kilometre mesafede bulunan Mizagê (Kılıçlı) köyüne 8 Mayıs 1994 tarihinde jandarma tarafından operasyon düzenlendi. Bolu’dan geldiği söylenen komando taburuna bağlı askerler, köydeki herkesi gerekçe göstermeksizin gözaltına aldı. Belirtilen tarihte gözaltına alınan şahıslar arasında Mehmet Can Ayşin de bulunmaktaydı.
Mehmet Can Ayşin’in geri gelmemesi üzerine, gelini askeri birlikteki komutanlıklara ve Diyarbakır’daki savcılıklara dilekçe ile başvurdu, fakat dilekçesi kabul edilmedi. Daha sonra dönemin OHAL valiliğine başvurduğunda, dilekçesi Diyarbakır Asayiş Komutanlığı tarafından onaylandı ve Lice Asayiş Bölge Komutanlığına gönderdi. Ancak Lice Asayiş Komutanlığı söz konusu tarihte operasyon düzenlenmediğini, adı geçen kişilerin de gözaltına alınmadığını bildirdi. 10 ve 11 Mayıs günlerinde gözaltına alınan kişilerden bazıları serbest bırakıldı ancak serbest bırakılanlar arasında Mehmet Can Ayşin bulunmuyordu. Ayşin ailesi bu olaydan sonra bir daha Mehmet Can Ayşin’den haber alamadı.
12 Eylül 2011 tarihinde Mehmet Can Ayşin’in eşi, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığına bir dilekçe vererek, Lice’nin Sise ve Dibek köyleri arasında bulunan iki mezarın açılıp cenazelerin kime ait olduğunun tespitinin yapılmasını ve olayın faillerinin bulunarak haklarında kamu davası açılmasını talep etti. 30 Ocak 2012’de Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı, Lice Cumhuriyet Başsavcılığından bazı belgelerin gönderilmesi talebinde bulundu. 9 Şubat 2012 tarihinde Bolu Kara Kuvvetleri Komutanlığı 2. Komando Tugay Komutanlığı tarafından, deprem esnasında kalorifer boru ve peteklerinin patlamış olması nedeniyle arşivin sular altında kaldığı ve bu nedenle istenilen bazı belgelere ulaşılamadığı ifade edildi.
9 Eylül 2014 tarihinde Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı, 2014/25370 soruşturma numaralı dosya ile ilgili yetkisizlik kararı vererek dosyanın Kulp Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar verdi. Aynı tarihte Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı Terör Suçları Soruşturma Bürosu, maktuller arasında Mehmet Can Ayşin’in de yer aldığı 11 kişinin kaybedilmesine ilişkin dosya hakkında ayırma kararı verdi.
18 Eylül 2014 tarihinde Lice Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Lice Jandarma Komutanlığına gönderilen yazıda, 2014/1086 sayılı soruşturma evrakının faillerinin bulunmasına kadar daimi aramaya alınmasına ve zamanaşımı dolana kadar her üç ayda bir başsavcılığa bilgi verilmesi için karardan bir örneğin Lice Jandarma Komutanlığına gönderilmesine karar verdiğini bildirdi.
Mayıs 2023 yılında Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığında yapılan incelemede Mehmet Can Ayşin’in kaybedilmesine ilişkin Lice Cumhuriyet Başsavcılığındaki 2014/1086 soruşturma numaralı dosyada 18 Eylül 2014 tarihinde daimi arama kararı verildiği görüldü. Kararda her üç ayda bir başsavcılığa düzenli olarak bilgi verilmesi için Lice Jandarma Komutanlığına bir örneğinin gönderilmesi geçmektedir. Bu kararda sadece Mehmet Can Ayşin’in adı vardır.
27 Kasım 2014 tarihinde Lice Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2014/1087 soruşturma numaralı dosyada da daimi arama kararı verilerek her üç ayda bir başsavcılığa düzenli olarak bilgi verilmesi için Lice Jandarma Komutanlığına bir örneğinin gönderilmesine karar verildi. Bu karara ilişkin 4 Eylül 2015 tarihinde Diyarbakır Lice İlçe Jandarma Komutanlığı tarafından Lice Cumhuriyet Başsavcılığına “Maktulün cesedine ve olayın faillerine ulaşılamadığı,” bilgisi verildi.
23 Ekim 2015 tarihinde Lice Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2014/1087 dosyasına ilişkin 30 Mart 2016 tarihinde 2016/51 numaralı birleştirme kararı ile 2014/1087 ve 2014/1086 dosyalarının birleştirilmesine ve 2014/1086 soruşturma numarası üzerinden devam edilmesine karar verildi. Bu kararda yalnızca maktul olarak Mehmet Can Ayşin’in ismi yer almaktaydı.
12 Aralık 2019 tarihinde Ankara Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanlığına BM Zorla ve İrade Dışı Kaybolmalar Çalışma Grubunun bilgi talepli yazısına cevaben Lice Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından maktuller Ali İhsan Çiçek ve Tahsin Çiçek’in bulunduğu 2014/1086 dosyası üzerinden verilen daimi arama kararı gönderildi.
26 Mart 2020 tarihinde Lice Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2014/1086 dosyası üzerinden Lice İlçe Jandarma Komutanlığına Ali İhsan Çiçek hakkında 2014/1086 soruşturma sayılı dosya olduğu ve dosyanın daimi aramaya alındığı bilgisi gönderildi. Dosyaya dair elimizde başkaca bir bilgi bulunmamaktadır. Mayıs 2023 itibariyle bilgiler günceldir.