Fikri Özgen
Kişiler- Görsel

- Cinsiyet
- Erkek
- Medeni Durumu
- Evli
- Meslek
- Muhtar
- Bakmakla Yükümlü Olduğu Kişi Sayısı
- 7
- Olay Özeti
AİHM'nin olayla ilgili 20 Eylül 2005 tarihli kararında yer alan bilgilere göre, 28 yıl Diyarbakır'ın Kulp ilçesine bağlı Delit’te (Yeşilköy) muhtarlık yapan 1924 doğumlu Fikri Özgen, evli ve altı çocuk babasıydı. Üç erkek çocuğundan biri İstanbul'da polis tarafından öldürüldü, bir oğlu "Örgüt üyesi olmak" suçlamasıyla 22,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Bir oğlu da PKK örgütüne katıldı. Çocuklarının politik faaliyetleri nedeniyle Fikri Özgen ve eşi yoğun bir baskı görüyordu. Sık sık gözaltına alınıp sorgulanan Fikri Özgen’in evi üç defa yakıldı, son olarak da bombalandı. Tek başlarına yaşayan Özgen çifti bu olay sırasında evde bulunmadıkları için kurtuldular.
Süren yoğun baskılar nedeniyle Özgen çifti 1992 yılında Diyarbakır’a göç etti. Ancak asker ve polis baskıları burada da devam etti. Eşiyle yalnız kaldıkları ev sürekli basılıyor, arama yapılıyor ve Fikri Özgen sorguya tabi tutuluyordu. Kürtçe de bilen R. isimli amir, yapılan tüm ev baskınlarında bulunuyordu. 1997 Şubat ayında Çankırı’da cezaevindeki oğlunu ziyaretten dönen Fikri Özgen, 27 Şubat 1997 sabahı nefes darlığı ilaçlarını satın almak için saat 10.00 sıralarında evden çıktı. 73 yaşında olan Fikri Özgen evinden 150 metre uzakta Aşiyan adlı bir lokantanın önünde sivil giyimli dört kişi tarafından Renault marka, 34 BHV 60 plakalı bir araca bindirilerek kaçırıldı. Bu kişilerden birinin elinde telsiz vardı. Olaya kızı da tesadüfen uzaktan tanıklık etti.
Özgen’in eşi, ertesi gün Diyarbakır Cumhuriyet Savcılığına şikâyette bulundu. Fikri Özgen’in zorla kaybedilmesi ve aracın plaka numarası hakkında bilgi verdi. Aile savcılığın dışında, Jandarma Alay Komutanlığı ve Emniyet Müdürlüğüne de başvurularda bulundu. Ayrıca olay, Uluslararası Af Örgütü, TBMM İnsan Hakları Araştırma Komisyonu, İnsan Hakları Derneği Genel Merkezi ve Diyarbakır Şubesine taşındı. 5 Mart 1997 tarihinde savcılık Fikri Özgen’in isminin gözaltı kayıtlarında yer almadığını belirtti. 6 Mart 1997 tarihinde yakınları Diyarbakır savcısına tekrar başvurarak Fikri Özgen'in kaçırılmasının sorumlularının devlet güçleri ile bağlantılı olduğunu belirtti, soruşturma açılmasını talep etti. 13 Mart 1997 tarihinde Diyarbakır savcısı bir soruşturma başlattı. Diğer illerdeki savcılıklardan, jandarma ve emniyetten Fikri Özgen’in gözaltına alınıp alınmadığına dair bilgi talep etti. Gözaltına alınmadığına dair cevaplar aldı. İstanbul Emniyeti’ne 34 BHV 60 plakalı aracın kime ait olduğunu sordu. Bu plakanın beyaz renkli Ford marka bir kamyona ait olduğuna dair bilgi geldi.
Soruşturmada herhangi bir ilerleme olmayınca ailesi 20 Ağustos 1997 tarihinde AİHM'ye başvurdu. AİHM verdiği kararda, sözleşmenin yaşam hakkını düzenleyen 2. maddesinin zorla kaybetme ile ilgili etkili ve yeterli bir soruşturma yapılmadığı için usulden ihlal edildiğine, ayrıca etkili bir başvuru hakkı olmadığı için Sözleşme'nin 13. maddesinin ihlal edildiğine hükmetti ve devleti Özgen ailesine tazminat ödemeye mahkûm etti.
Fikri Özgen’in kaybedilmesinin üzerinden bir ay gibi bir süre geçtikten sonra ailesi devlet güçleriyle yakın ilişkisi olduğunu bildikleri bir kişiden onun bulunması için yardım istedi. Olayı araştırdığını söyleyen bu kişi Fikri Özgen’in JİTEM'e götürüldüğünü, burada ondan gerilla olan oğluyla telsizle konuşmasının, onu teslim olması konusunda ikna etmesinin istendiğini belirtti. Fikri Özgen’in ailesine bu bilgiyi veren kişi de kısa bir süre sonra zorla kaybedildi.
Fikri Özgen kaybedildiğinde, Albay C.T.’nin JİTEM Grup Komutanı; Yüzbaşı Z.E.’nin, JİTEM'de itirafçıların da aralarında bulunduğu grupta tim komutanı olduğu; M.G., A.A., S.E., K.E., A.Y., M.M. gibi itirafçıların onun emrinde çalıştığı iddia ediliyordu. İtirafçı Abdulkadir Aygan, Özgür Gündem gazetesinde yayınlanan beyanlarında Fikri Özgen'i Yüzbaşı Z.E.'nin öldürdüğünü iddia etti: "Z.E. Çanakkaleli ve faşist zihniyetli birisiydi. timini hiç boş bırakmıyordu. Gece gündüz insanları yakalayıp getiriyordu. Sorguladıktan sonra, infaz edip kaybetmek onun asıl göreviydi. Binamız aynı olduğu için bunların faaliyetlerini görüyorduk. Orada birçok insanı yakalatıp kaybetti. Z.E.'nin öldürdüğü kişilerden bir tanesi ise A. kod adlı gerillanın babasıydı. Yaşlı bir amcaydı, onu da onlar götürüp infaz ettiler ama ne şekilde yaptıklarını bilmiyorum. Silvan'dan iki kişinin öldürülme olayında kullanılan itirafçı M.G. de, daha sonra JİTEM'e getirilip öldürülmüştü," dedi.
- Konum
Enlem: 37.9249733
Boylam: 40.2109826
- Konum
- Şehir
- Diyarbakır
- Kaybedilme Tarihi
- 27 Şub 1997
- Yıl
- 1997
- Mağdurun Yaşı
- 73
- Mağdurla ilgili son durum
- Hâlâ kayıp
- Kaynak Materyalin Türü
- AİHM kararı
- Gazete veya internet haberi
- Kayıp yakınıyla görüşme (ses ve görüntü kaydı)
- Soruşturma Sonucu
- Soruşturma sürüyor
- AİHM Kararı
- Sözleşme maddelerinin ihlal edildiği kararı
- İhlal Edildiğine Karar Verilen AİHS Maddeleri
- Madde 13: Etkili başvuru hakkı
- Madde 2: Yaşam hakkının usulden ihlali
- Hukuki Süreç Özeti
AİHM'nin olayla ilgili 20 Eylül 2005 tarihli kararında yer alan bilgilere göre, Fikri Özgen’in silahlı ve telsizli kişilerce arabaya bindirilmesinin ertesi günü, 28 Şubat 1997 tarihinde eşi savcılığa müracaat etti. Müracaatı üzerine savcılık, 5 Mart 1997 tarihinde Fikri Özgen’in gözaltı kayıtlarında olmadığına dair bilgi verdi. Özgen’in eşi 6 Mart 1997 tarihinde tekrar şikâyet dilekçesi verdi ve 13 Mart 1997 tarihinde 1997/1737 no ile soruşturma başlatıldı. Savcılık soruşturma kapsamında jandarma, emniyet müdürlüğü ve diğer savcılıklardan gözaltı kayıtlarını istedi, takibi iki yıl boyunca yapılan yazışmalara rağmen kurumlardan Fikri Özgen’e ilişkin hiçbir kayıt çıkmadı.
Savcılık Fikri Özgen’in götürüldüğü arabanın iki muhtemel plakasının sahibinin belirlenmesini talep etti. 31 Mart 1997 tarihinde emniyet müdürlüğünden 34 BHV plakalı aracın beyaz bir Ford kamyonete, 34 BMW plakalı aracın ise siyah renkli bir BMW’ye ait olduğu yönünde bilgi geldi. 23 Haziran 1998 tarihinde savcılık, Özgen ailesinden birini çağırdı. 5 Ekim 1998 tarihinde Fikri Özgen’in kaçırılma olayına tanık olan küçük kızı, ifade verdi. 3 Nisan 2000 tarihinde Diyarbakır Başsavcılığı Fikri Özgen hakkında 1997/132 sayısıyla daimi arama kararı çıkarıp, asayiş şube müdürlüğünden üç ayda bir bilgi verilmesini talep etti. CMK 250. Maddesinde belirtilen suçlara bakmakla yetkili Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı, yürüttüğü soruşturma sonucunda 1 Eylül 2009 tarihinde, tüm soruşturma evrakından Fikri Özgen’in yasadışı terör örgütü tarafından kaçırıldığı ve/veya öldürüldüğü anlaşılmış olduğundan görevsizliğine ve dosyanın TMK 10. Maddesi ile görevli savcılığa gönderilmesine karar verdi.
İç hukukta soruşturmanın etkili olarak yürütülmemesi üzerine aile, 20 Ağustos 1997 tarihinde AİHM’ye başvurdu. 38607/97 numarası ile kaydedilen başvuruyu 20 Eylül 2005 tarihinde karara bağlayan mahkeme, sözleşmenin yaşam hakkını düzenleyen 2. maddesinin zorla kaybetme ile ilgili etkili ve yeterli bir soruşturma yapılmadığı için usulden ihlal edildiğine, ayrıca etkili bir başvuru hakkı olmadığı için Sözleşme'nin 13. maddesinin ihlal edildiğine hükmetti, devleti Özgen ailesine tazminat ödemeye mahkûm etti.
Mayıs 2023 yılında Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığında yapılan incelemede Fikri Özgen’in eşinin şikayet dilekçesi ile başlatılan 1997/1737 numaralı dosyaya kayıtlı olduğu görüldü. Bu dosya daha sonra görevsizlikle kapatılarak Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığında (TMK 10. Maddesi ile Görevli) 2009/2604 esasına kaydedildi. (Karar no: 2009/139 Kapanış Tarihi : 01.09.2009) TMK 10. Maddesi ile görevli özel yetkili savcılıkların kaldırılmasıyla dosya Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildi. Fikri Özgen’in kaybedilmesi olayı birçok kişinin kaybedilmesinin soruşturulduğu 2014/10025 toplu dosyasında soruşturmaya devam etti.
Fikri Özgen 2014/10025 dosyasına maktul sıfatı ile kayıtlıdır. Dosya açık durumda ancak inceleme talep etmemize rağmen kısıtlılık kararı gerekçe gösterilerek dosyayı incelememiz engellendi. (Diyarbakır 4. Sulh Ceza Hakimliği tarafından 8 Ekim 2020 tarihli 2020/3324 değişik iş nolu kısıtlılık kararı nüshası bulunmaktadır.) Mayıs 2023 itibariyle bilgiler günceldir.